Są takie miejsca, obok których przechodzimy codziennie. Droga, pole, skrawek ziemi, znajomy krajobraz. Wydaje się, że znamy je na pamięć. A potem pojawia się archeolog, kilka przedmiotów wydobytych spod ziemi i nagle okazuje się, że pod naszymi stopami przez setki lat czekała historia, o której nie mieliśmy pojęcia. Tak właśnie było 10 września 2026 roku w Czarnówku.
W miejscowej Świetlicy Wiejskiej mieszkańcy spotkali się z archeologiem Mateuszem Górskim z Muzeum w Lęborku, by usłyszeć opowieść o jednym z najbardziej fascynujących elementów przeszłości tej miejscowości – prowadzonych tutaj badaniach archeologicznych i niezwykłych znaleziskach, które są cennym świadectwem historii regionu. Wydarzenie otworzył Andrzej Gąsior, pełniący obowiązki dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury w Nowej Wsi Lęborskiej. W swoim wystąpieniu podkreślił znaczenie takich inicjatyw dla popularyzowania lokalnej historii oraz budowania więzi mieszkańców z dziedzictwem ich małej ojczyzny.
Za przygotowanie i aranżację wydarzenia odpowiadała Amelia Wojciechowska, pracownik Gminnego Ośrodka Kultury w Nowej Wsi Lęborskiej. To dzięki jej zaangażowaniu spotkanie mogło przybrać formę interesującego, dobrze zorganizowanego wydarzenia, łączącego walor edukacyjny z bezpośrednim kontaktem mieszkańców z historią Czarnówka.
Archeologia ma w sobie coś z pracy detektywa. Tyle że zamiast śladów sprzed kilku godzin czy dni bada się świadectwa pozostawione setki, a czasem tysiące lat temu. Każdy fragment przedmiotu, każda pozostałość grobu, ozdoba czy element codziennego wyposażenia może powiedzieć coś o ludziach, którzy żyli tu na długo przed nami. Pan Mateusz Górski szczegółowo opowiedział mieszkańcom o przebiegu prac wykopaliskowych w Czarnówku, metodach prowadzenia badań oraz o tym, w jaki sposób archeolodzy odczytują informacje zapisane w ziemi. Przybliżył również najciekawsze i najcenniejsze znaleziska, pokazując, jak wiele o dawnych mieszkańcach tych terenów można dowiedzieć się dzięki cierpliwej i precyzyjnej pracy badawczej. Największe emocje wzbudziły oczywiście same odkrycia. To właśnie one sprawiają, że abstrakcyjna „historia” nagle staje się czymś namacalnym. Przestaje być datą w podręczniku. Staje się przedmiotem, który ktoś kiedyś trzymał w dłoni, ozdobą, którą ktoś nosił, śladem życia ludzi, którzy patrzyli na ten sam krajobraz, choć świat wokół nich wyglądał zupełnie inaczej. Dla mieszkańców była to również okazja, by spojrzeć na własną miejscowość z zupełnie nowej perspektywy. Zwykle historia kojarzy się z wielkimi zamkami, dawnymi stolicami, polami bitew i nazwiskami znanymi z podręczników. Tymczasem bardzo często najciekawsze opowieści znajdują się znacznie bliżej. Czasem kilkaset metrów od domu. Czasem na polu, które mijamy od lat. Czasem dosłownie pod naszymi stopami. Właśnie dlatego archeologiczne odkrycia w Czarnówku są czymś więcej niż naukową ciekawostką. Są częścią lokalnej tożsamości. Dowodem na to, że historia tego miejsca jest znacznie starsza, bogatsza i bardziej złożona, niż może się wydawać na pierwszy rzut oka. Po części wykładowej przyszedł czas na pytania i bezpośrednie rozmowy z archeologiem. Uczestnicy mogli dowiedzieć się więcej o szczegółach wykopalisk, interesujących odkryciach i znaczeniu prowadzonych badań. Był też czas na mniej oficjalną część spotkania – wspólną kawę, herbatę i słodki poczęstunek. O gościnną atmosferę zadbały Panie z KGW Sołectwa Czarnówko, które pomogły w przygotowaniu wydarzenia i poczęstunku dla uczestników.
Szczególne podziękowania należą się również Marioli Pruskiej, dyrektor Muzeum w Lęborku, za życzliwość, otwartość na współpracę oraz umożliwienie realizacji spotkania z przedstawicielem muzeum. Dzięki współpracy instytucji kultury mieszkańcy Czarnówka mogli zetknąć się z historią swojej miejscowości w sposób bezpośredni, przystępny i niezwykle angażujący. Podziękowania kierujemy także do Mateusza Górskiego za profesjonalne, interesujące i pełne pasji przedstawienie historii wykopalisk oraz za cierpliwe odpowiedzi na pytania mieszkańców.
Wyrazy uznania należą się Amelii Wojciechowskiej oraz Magdalenie - Downar Zapolskiej za przygotowanie i aranżację wydarzenia, Paniom z KGW Sołectwa Czarnówko za wsparcie organizacyjne i stworzenie serdecznej atmosfery oraz wszystkim mieszkańcom za tak liczne przybycie.
Frekwencja pokazała, że zainteresowanie historią własnej miejscowości nie jest czymś należącym do przeszłości. Wręcz przeciwnie. Im szybciej zmienia się świat, tym częściej chcemy wiedzieć, skąd jesteśmy. Co było tu przed nami. Kto mieszkał na tej ziemi. Jak wyglądało jego życie. Co po nim zostało. Czarnówko ma pod tym względem wyjątkowe szczęście. Bo jego historia nie jest wyłącznie zapisana w kronikach. Ona wciąż znajduje się w ziemi. Trzeba tylko umieć ją odnaleźć, odczytać i opowiedzieć.
Dla wszystkich, którzy chcieliby jeszcze bliżej poznać niezwykłą historię cmentarzyska w Czarnówku, przygotowana została również ekspozycja poświęcona archeologicznym znaleziskom. Wystawę będzie można oglądać od 14 września br. w siedzibie Gminnego Ośrodka Kultury w Nowej Wsi Lęborskiej przy ul. Grunwaldzkiej 4. To kolejna okazja, aby przyjrzeć się historii naszego regionu z bliska i przekonać się, jak wiele niezwykłych świadectw przeszłości skrywa ziemia Czarnówka.
Serdecznie zapraszamy!
#Czarnówko #SpotkanieZArcheologiem #Archeologia #Wykopaliska #MuzeumWLęborku #HistoriaCzarnówka #KGWCzarnówko #NaszaHistoria #GOKNWL #NowaWieśLęborska