Dzisiaj jest:
Zapraszamy na
III Wędrówkę w poszukiwaniu wiosny po Złote Szyszki
Daglezji
na Dydaktyczną Ścieżkę Ekologiczno Historyczną w Obliwicach
w programie
24 kwietnia 2010 r. (sobota)
Długość trasy tylko 6,5 km
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Dojazd |
|
Odcinek |
|
Przebieg szlaku |
|
Długość |
Węzeł ze szlakiem |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Droga powiatowa
Obliwice
-Stanica Turystyczna |
|
0,0 |
Leśnictwo Łebień |
0,0 |
Czarny szlak PTTK Błękitna Kraina – |
|||
|
Start 1000 |
|
|
|
|
|
|
15 km
Maratonu |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Teren Leśny |
1,0 |
Grodzisko Obliwice |
|
1,0 |
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Teren Leśny |
|
1,0 |
Obelisk Olimpijczyka,
Czarny Staw,
Obelisk Jana Pawła II |
|
2,0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Osada Obliwice, Zabytkowa Stacja PKP |
|
|
|
|
|
Droga Leśna Obliwice |
|
1,0 |
Łabędzi Staw |
|
3,0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Łyse Góry Obliwice |
|
|
|
|
|
Rozdroże Ratajka |
1,0 |
|
Skrzy Zimowo – Zielony
Zaginione Tory |
|
4,0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Uroczysko Obliwice, Trzy Dęby Rus, Czech i Lech |
2,5 |
|
Centrum Rekreacyjne Obliwice |
6,5 |
|
|
||
|
Zakoń.
1300 |
|
|
|
|
|
|
|
|
Co można zobaczyć na Dydaktycznej Ścieżce
Przyrodniczo-Historycznej w Obliwicach?
Wprowadzenie.
W naszym kraju jest wiele obszarów wartych bliższego poznania. Część z nich, jak
na przykład Słowiński Park Narodowy, są powszechnie znane, wielokrotnie
opisywane, zwiedzane oraz „rozdeptywane” przez rzesze turystów i wczasowiczów.
Bardzo często nawet nadzwyczaj atrakcyjne turystycznie tereny pozostają prawie
nieznane nawet dla własnych mieszkańców. Warto poznać jeden z nich.
W odległości niecałych 17 km, w linii prostej, na południowy wschód od Łeby i
około 18 km na południe od brzegu morskiego oraz plaż Bałtyku, usytuowany jest
dość duży kompleks lasów, gruntów rolnych i niewielka wioska Obliwice ze
starodrzewiem zabytkowego parku podworskiego oraz cmentarza ewangelickiego. Do
Obliwic, miejscowości należącej administracyjnie do gminy Nowa Wieś Lęborska,
prowadzą cieniste dróżki
i dukty leśne, a od strony pól wspaniałe aleje około 120-letnich drzew, których
pnie porastają obficie mchy oraz porosty. Nasyp i tory jedynej linii kolejowej,
po której już od lat nie jeżdżą pociągi, pokryły się specyficzną florą. Bogactwo
oraz różnorodność tutejszego świata roślin i grzybów wybitnie sprzyja rozlicznym
przedstawicielom świata zwierząt, zwłaszcza wielu gatunkom ptaków, małych
ssaków, płazów i gadów, a także pajęczaków oraz owadów,
w tym również i motyli. Obfitość miododajnych roślin zielnych i drzewiastych,
dostarczających pracowitym pszczołom słodkiego nektaru i pyłku, nieprzerwanie od
wiosny do późnego lata sprawia, że tutejszy miód jest prawdziwym rarytasem.
Przez większą część roku panuje tutaj cisza przerywana zwykle tylko przez głosy
natury takie jak miłe dla ludzkich uszu: śpiewy ptaków, czy brzęczenie pszczół.
Tylko dwa, lub trzy razy w roku do Obliwic docierają uczestnicy Ogólnopolskiego
Biegu Przełajowego im.
T. Hopfera oraz Ogólnopolskiego Biegu Sołtysów, czy Biesiad Ekologicznych. Dla
nich to, a także dla dzieci i młodzieży szkolnej oraz osób zdecydowanych
pogłębić swą wiedzę o miejscowej przyrodzie i historii,
Krzysztof Pruszak, mieszkający w Obliwicach od 35 lat, zaproponował i
wytyczył w terenie trasę Dydaktycznej Ścieżki
Przyrodniczo-Historycznej. Jej najważniejsze atrakcje skrótowo podaje
niniejszy folder. Cała długość ścieżki wynosi około
Po całej trasie ścieżki można spacerować, lub też jechać rowerem,
grupowo i indywidualnie, każdego dnia: wiosną, latem, jesienią i zimą,
gdyż większość jej atrakcji tylko zmienia swój koloryt w rytmie pór roku.
Opis trasy. Rozpoczynać i
ewentualnie kończyć spacer, lub jazdę rowerową, na ścieżce można tuż przy
leśniczówce Łebień (fot. 1 ). To miejsce oznaczono na mapce jako
(nr 1). Do leśniczówki dotrzeć można szosą
asfaltową od strony Lęborka i Garczegorza lub od pobliskiego Łebienia. Stąd aż
do cmentarzyska i grodziska prehistorycznego (sprzed kilku tysięcy lat), na
mapce (nr 2), poruszamy się dróżkami i duktami
leśnymi, a po lewej i prawej stronie ścieżki rosną około 50-letnie drzewostany
sosnowe. Tylko w niewielu miejscach wędrujemy obok drzewostanów sosnowych ponad
70-cio i 100-letnich.
Obfitość drzew iglastych wypełnia powietrze leśne zapachem żywicy, który ma
własności bakteriobójcze, a więc oczyszczające układ oddechowy. Bliskość morza
oraz gleby, na których te sosnowe lasy rosną, są przeważnie dość żyzne, stąd
przyrodnicy klasyfikują je jako siedliska grądu subatlantyckiego, tutaj jednak
zniekształcone nasadzeniami sosny i miejscami świerka. W naturalnych lasach
grądowych bowiem drzewostan budują głównie drzewa liściaste, zwłaszcza dąb.
Dlatego w dolnych piętrach, pod mijanymi drzewostanami sosnowymi, obserwujemy
samorzutnie pojawiający się gęsty podrost wielu gatunków drzew liściastych, a
także krzewów. Dno lasu wypełniają liczne paprocie i rośliny związane z lasami
liściastymi jak zawilce gajowe ( fot. 2) Obliwickie cmentarzysko z grodziskiem
usytuowane jest na niewielkim wzgórzu z dość stromych stokami
(nr 2). Z dwóch stron obok podstawy wzgórza płyną
potoki zasilane wodą torfowisk, obecnie mocno przesuszonych wskutek wykonanych
melioracji. Niegdyś wzgórze
z grodziskiem otoczone było grzęzawiskami trudnymi do przebycia. W czerwcu 2008
r. na terenie obwałowanym grodziska, w norce ziemnej, para małych piecuszków
wykarmiła kukułcze pisklę (fot. 3 ) wielokrotnie większe od ich „przybranych”
rodziców.
Około 100 m przed jeziorkiem dystroficznym ( nr 3),
w 75-letnim drzewostanie świerkowo-sosnowym gnieździ się para puszczyków. Każdy
puszczyk przesypia cały dzień (fot. 4 ), a nocą poluje na myszy i inne gryzonie.
Śródleśne jeziorko dystroficzne, czyli potorfowe,
(nr 3 i fot. 5 ) powstało przed wielu
laty, gdy wykopano do celów opałowych grube złoże torfu. Obecnie jeziorko powoli
zarasta i na obrzeżach wytworzyło się torfowisko przejściowe
z ciekawą roślinnością. Są to m.in. czermień błotna (fot. 6 i fot. 7 ) i bobrek
trójlistkowy. Pod krzewem bzu czarnego ukrył się młody, jeszcze słabo latający,
drozd śpiewak (fot. 8 ).
Na skraju lasu i łąki, tuż przy piaszczystej drodze leśnej, zobaczyć można
bardzo ciekawe zbiorowisko roślinne – niżową murawę bliźniaczkowi
(nr 4) Tworzą ją tutaj głównie dwie trawy:
bliźniaczka psia trawka i izgrzyca przyziemna oraz krzewinki wrzosu (fot.
). Na pobliskiej łące „sportretowano” młodą samicę myszołowa (fot. 9 ),
która zbyt wcześnie wyleciała z rodzinnego gniazda umieszczonego niedaleko na
wysokiej sośnie. Tutaj też rankiem zawędrował borsuk (fot. 10 ), który nie
zdążył jeszcze powrócić do swojej nory. Borsuki nie lubią bowiem światła
dziennego.
Wędrując w kierunku łąki śródleśnej (nr 5), po
obu stronach ścieżki, widzimy drzewostany iglaste rosnące na dużo uboższych
glebach. Są to siedliska borów mieszanych. Tutaj spotkać można borówkę brusznicę
(fot. 11 i 12 fot. ). Na łące
śródleśnej, która ma wiele cech zbiorowiska roślinnego tzw. zmiennowilgotnej
łąki trzęślicowej rośnie, oprócz trawy – trzęślicy modrej, czarcikęs
łąkowy ( nr 5). W miesiącach zimowych, przy
grubszej pokrywie śnieżnej na tej łące zgryzają pędy krzewów sarny (fot. 13), a
nasionami wysokich roślin zielnych
żywią się szczygły (fot. 14 ).
Tuż przed dwoma świerkami (nr 6 ) znajduje się
wilgotna polana zarośnięta roślinnością zielną i krzewami. To miejsce
„zamieszkania” beznogiej jaszczurki – padalca
(fot. 15 ).
Od dwóch świerków (nr 6 ) ścieżka biegnie skrajem
lasu, w pobliżu ogródków mieszkańców Obliwic. Pod okapem 75-letniego drzewostanu
sosnowego rosną, jako podrost, młodsze drzewa liściaste m.in.
dęby, brzozy graby, jarzębiny oraz liczne gatunki krzewów. Sporo tu
paproci (czterech gatunków) i ziół leśnych, w tym prawnie chroniona konwalia
majowa.
Tory nieczynnej kolei ( nr 7 ) zarastają jeżynami
i tarninami. Kwitnie tutaj wiele ciekawych roślin takich jak dziewanna (fot. 16
). W niewielkiej odległości, na południe od torów, znajduje się nieco już
zarośnięte roślinnością drzewiastą torfowisko przejściowe, gdzie rosną mchy
torfowce, czermień błotna (fot. 6 i 7) i inne ciekawe rośliny
błotno-torfowiskowe.
W obniżeniu terenu, tuż przy lustrze wody stawu łabędziowego
(nr 9), na dość wąskim pasie jego obrzeża kwitną,
w maju i czerwcu, piękne storczyki – kukułki szerokolistne (fot.17) oraz wiele
innych bylin rosnących na łąkach okresowo zalewanych wodą. Wartość przyrodnicza
łąki storczykowej (nr 8)
jest tak duża, że warto ją chronić jako
użytek ekologiczny.
Nazwa „staw łabędziowy” (nr 9 ) wywodzi się od
pary łabędzi, która corocznie
wyprowadza na nim swoje potomstwo (fot. 18). Niekiedy też pięknie ubarwiony
kaczor krzyżówki, tak jak mityczny Narcyz, przygląda się swojemu odbiciu w
wodzie….(nr 9 )
Niezwykle uroczym miejscem jest łęg jesionowo-olchowy
(nr 10), usytuowany tuż przy Reknicy (fot. 19 ) niosącej swe wody do
Kisewy, dopływu rzeki Łeby. Do łęgu przylega bardzo żyzny las liściasty na
siedlisku grądu subatlantyckiego. Na przedwiośniu, zanim drzewa rozwiną swoje
liście, zarówno w łęgu jak i w grądzie masowo zakwitają zawilce gajowe (fot. 2
)
i zawilce żółte (fot. 20) oraz inne
ciekawe leśne geofity wiosenne m.in. łuskiewnik różowy (fot.
21 ) i przylaszczka pospolita (fot. 22 ). Nasionko łuskiewnika rozwija
się, skrycie pod powierzchnią ziemi, przez ponad dwadzieścia lat. Wtedy dopiero
roślina potomna może wreszcie wytworzyć, na przedwiośniu, kwitnący i owocujący
pęd naziemny. Jest on różowego koloru, gdyż nie posiada zielonego chlorofilu.
Kwiaty łuskiewnika zapylają zwykle owady.
W pobliżu starej „krajobrazowej” sosny (nr 11 i
fot. 23), rosnącej
w sąsiedztwie samotnego gospodarstwa rolnego, zobaczyć można XIX wieczny
„sklep”, czyli małą piwniczkę, której ściany wymurowano z kamieni polnych oraz
potężnego, blisko 200-letniego dęba szypułkowego (fot. 24
).
Od starej sosny (nr 11) wędrujemy ścieżką wśród
pól uprawianych ekstensywnie. Dlatego w łanach żyta zobaczyć można jeszcze
piękne rośliny: chabry bławatki i kąkole. Obecnie w Polsce
tych, niegdyś pospolitych, roślin już prawie nie spotyka się, gdyż
wyniszczyły je środki chwastobójcze. Na skraju ścieżki, wiodącej wśród pól
uprawnych, rosną biało kwitnące, okazy ślazu zygmarka (fot.24 ).
Skrzyp zimowy (nr
12 , fot. 26) jest rośliną,
która nie ma gałązek bocznych, a jej pojedynczy pęd nadziemny nie marznie zimą.
Duży płat tego skrzypu znajduje się na bardzo żyznym siedlisku lasu
wilgotnego.
Około 150 m od stanowiska skrzypu zimowego rozpoczyna się aleja klonowa
(nr 13)), w której oprócz 55 klonów zwyczajnych
rosną: 9 jesionów wyniosłych, 6 kasztanowców białych, 2 lipy drobnolistne i 1
dąb szypułkowy. Najgrubszym drzewem tej alei jest lipa z pniem o obwodzie 4,32 m[1].
Najokazalsze z jesionów, kasztanowców i dąb szypułkowy mają pnie
z obwodami ponad 3 m!
Klony zwyczajne zakwitają w kwietniu, jeszcze przed rozwojem liści. Ich wybitnie
miododajne kwiaty (fot. 27), to wczesnowiosenne, obfite „pastwisko”, dla
pszczół. Ponad 100-letnia aleja klonowa (nr 13),
której długość wynosi ok. 1 km, szczególnie pięknie wygląda w czasie kwitnienia
drzew, a także jesienią, gdy liście drzew przybiorą jesienne barwy (fot. 28).
Wartość kulturowo-przyrodnicza tej alei, wiek, a także zagrożenia jakie niesie
współczesne rolnictwo (stosowanie herbicydów, duże maszyny rolnicze i in.), są
argumentami przemawiającymi za jej ochroną jako alei-pomnika przyrody ożywionej.
Odgałęzieniem ścieżki, prowadzącym również ponad 100-letnią aleją
jesionowo-kasztanowcową (nr 14 , fot. 29), można
dotrzeć do zalesionej skarpy
z trzema pomnikowymi dębami szypułkowymi (nr 15).
Są to drzewa kilkusetletnie o imponujących wymiarach. Najpotężniejszy z nich, o
nazwie Lech, ma pień z obwodem wynoszącym 4,32 m. Drugi, z obwodem pnia 4,28 m,
to Czech. Trzeci dąb - Rus, ma pień, którego obwód wynosi 3,82 m. Nazwy tych
trzech „drzewiastych Matuzalemów” upamiętniają pożegnanie braci, legendarnych
założycieli trzech państw słowiańskich. Na tej samej skarpie,
w niewielkim odlaniu od alei jesionowo-kasztanowcowej rośnie inny okazały dąb
(obwód pnia 3,3 m), u którego podstawy jesienią 2007 r pojawił się ciekawy grzyb
jadalny – żagwica łuskowata (fot. 37).
Najwartościowszym obiektem
kulturowo-przyrodniczym Obliwic jest niewątpliwie park podworski (nr
16) założony w połowie XIX w. W drzewostanie parku wyróżniają się:
potężny modrzew europejski (obwód pnia
4,12 m), jodła kaukaska (obwód pnia 3,15 m, fot. 20), daglezja zielona
(obwód pnia 2,85 m), lipa drobnolistna (obwód pnia 3,83 m ), choina (=tsuga)
kanadyjska (obwód pnia 1,59 m ), robinia akacjowa (obwód pnia 1,82 m)
i świerk pospolity (obwód pnia 2,23 m).
Na polanie biwakowej ( nr 17 ,
zwanej też enklawą
ekologiczno-historyczną, można zobaczyć konstrukcje i rekonstrukcje „urządzeń”
związane z tradycją morską regionu. Ponadto warto przyjrzeć się trzem okazałym
lipom szerokolistnym (obwód pnia najgrubszej - 3,05 m) i jednorzędowej alei
kasztanowców, które rosną w najbliższym sąsiedztwie polany oraz przeżyć chwile
zadumy na, odległym o około 250 m, maleńkim cmentarzu ewangelickim z XVII w.
(nr18). Drzewostan cmentarzyka jest imponujący.
Wiekowa, dwurzędowa aleja lip drobnolistnych (fot. 34 ) pokryte bluszczem klony
polne, czeremcha zwyczajna oraz świerk pospolity o nieprzeciętnych wymiarach i
kilka innych cennych obiektów przyrodniczych zostaną na długo utrwalone w
pamięci zwiedzających to miejsce.
Ścieżkę wytyczył: Krzysztof Pruszak, autor tekstu: dr inż. Jan Duda.
|
Zapraszam w imieniu organizatorów |
Krzysztof Pruszak
[1] Obwody drzew mierzy się na
wysokości
Gminny Ośrodek Kultury w Nowej Wsi Lęborskiej 2009, ul. Lęborska 20, tel. 59/861 22 53